Tag - یائسگی

آشنایی با شیوه های کاهش عوارض یائسگی در زنان

آشنایی با شیوه های کاهش عوارض یائسگی در زنان

آشنایی با شیوه های کاهش عوارض یائسگی در زنان

یائسگی دوران جدیدی از زندگی زنان است که برای سازگاری و درک تغییرات حاصله از آن باید بر میزان آگاهی ها و دانسته های زنان و افراد خانواده و البته جامعه افزود.

در گذشته دیدگاه و نگرشی بسیار منفی درباره یائسگی زنان وجود داشت از جمله اینکه یائسگی را مترادف با از کار افتادگی، ناتوانی، بیماری، آغاز پیری و افسردگی های دراز مدت می دانستند.

در حالی که امروزه با توجه به خدمات بهداشتی درمانی گوناگون و شناخت تغییرات زیستی زنان، این گونه تفکرات و برداشت ها به کلی مردود هستند چرا که بسیاری از زنان در این دوره سعی می کنند فارغ از مشکلات و درگیری های قبلی، به دنبال کسب فرصت های جدیدی برای رسیدن به هدف ها و انگیزه های خود باشند.

به طور کلی می توان گفت یائسگی بخش طبیعی و اجتناب ناپذیر زندگی زنان است و برای هر زنی رخ خواهد داد. تنها با آگاهی از ویژگی های خاص این دوران است که می توان با منطقی ترین شیوه ها با مسائل و مشکلات این دوره به مقابله برخاست. بیشتر خانم ها قادرند این تغییرات را به آسانی و بدون ابتلا به بحران خاصی طی کنند.

شروع یائسگی در زنان، به دلیل بهبود وضعیت تغذیه، زندگی سالم تر و پیشرفت های علم پزشکی چند سالی به تعویق افتاده است و آثار آن حدودا بین سنین ۴۵ تا ۵۵ سال و طی سه مرحله ظاهر می شود.

الف) دوره شروع که توام با نامرتبی و کاهش پریودهای ماهیانه است.

ب) دوره میانی که آغازگر بیماری های خاص زنان و رسیدگی های تغذیه ایی پزشکی (مثل گرگرفتگی، تپش قلب و تغییر خلق و خو) است.

ج) دوره پایانی که همراه با قطع کامل پریود های ماهیانه به مدت یک سال است.

آنچه در این مقاله می خوانید راهکارهایی است برای کاهش عوارض یائسگی در زنان.

یائسگی یا منوپوز (Menopause)، مرحله ایی از زندگی زنان است که طی آن چرخه عملکرد تخمدان ها به پایان می رسد و هورمون های استروژن و پروژسترون که توسط تخمدان ها ترشح می شود، به شدت کاهش می یابد. لازم به ذکر است که حتی پس از یائسگی نیز مقداری استروژن توسط غده های آدرنال و ذخایر چربی بدن ترشح می شوند و همچنین مقداری از آندروژن های غدد فوق کلیوی نیز به استروژن تبدیل می شوند.

● عوامل موثر بر تغییرات دوران یائسگی

تغییراتی که زنان در دوره یائسگی بدان دچار می شوند، ناشی از عوامل زیر است؛

● ژنتیک و عوامل محیطی:

ژنتیک از یک طرف و از طرف دیگر عادات تغذیه ایی خانواده، شیوه رویارو شدن با مسائل و مشکلات زندگی و میزان فعالیت ها و ورزش های روزانه، از جمله موضوعاتی است که در اغلب خانواده ها از نسلی به نسل به دیگر انتقال می یابد.

● تنش ها و بحران های شدید عاطفی:

استرس های طولانی مدت و ضربات روحی می توانند موجب توقف چرخه فعالیت تخمدان ها شوند و یائسگی زود هنگام (قبل از ۴۰ سالگی) را در زنان پدید آورند.

● شیوه زندگی:

تحقیقات نشان می دهند زنانی که عادات تغذیه ایی بهداشتی سالم تری دارند در سن بالاتری هم یائسه می شوند.

● سیگار کشیدن:

زنانی که سیگار می کشند زودتر دچار یائسگی می شوند زیرا نیکوتین سیگار موجب کاهش ترشح های هورمون های تخمدان ها می شود و توازن سوخت و ساز بدن را مختل می سازد.

● کم وزنی های حاد:

زنانی که به مدت طولانی از رژیم های غذایی سخت پیروی می کنند، بیشتر در معرض یائسگی های زودتر از موعد هستند.

● پروزنی های حاد:

کاهش هورمون های مترشحه از تخمدان ها موجب بروز چاقی و اندوختن چربی در بدن می شود که البته با انتخاب رژیم های مناسب می توان به راحتی از آن جلوگیری کرد. افزایش وزن می تواند پیامدهای عمده ایی مثل بیماری های قلبی عروقی، افزایش فشارخون و کاهش عملکرد بدن را به دنبال داشته باشد. بنابراین بهتر است، زنان در این دوران سعی کنند وزن خود را در حالت متعادلی نگه دارند و با اندک افزایشی، بلافاصله کالری مصرفی خود را کم کنند.

● برداشتن رحم یا تخمدان:

در مواردی که نیاز به برداشتن رحم و تخمدان است، یائسگی نیز سریعا رخ خواهد داد و تمامی علائم آن نیز بروز خواهد کرد. لازم به ذکر است که برداشتن رحم به تنهایی موجب یائسگی نمی شود زیرا تخمدان ها وظیفه ترشح هورمون های استروژن و پروژسترون را به عهده دارند. به همین دلیل توصیه می شود که تخمدان ها بی دلیل برداشته نشوند.

● بروز برخی بیماری ها:

برخی بیماری ها مثل ابتلای به دیابت یا فیبروئید ها موجب تاخیر در یائسگی زنان می شود.

● علائم و عوارض یائسگی

شایع ترین عوارض دوره یائسگی عبارتند از؛

● حالت گرگرفتگی:

احساس گرم شدن ناگهانی و شدید که به طور متوسط ۴ الی ۵ دقیقه طول می کشد. گاهی این احساس با تپش قلب، سرگیجه، ضعف، تعریق و در انتها احساس سرما همراه است. علت گرگرفتگی، کاهش و قطع تدریجی هورمون استروژن از تخمدان هاست. گرگرفتگی در طول شب، شایع تر از روز است. این گونه حالات و تغییرات جسمی زنان، گاهی به حدی هستند که مانع خواب شبانه می شوند و زنان را به اختلالات خواب دچار می سازند.

● احساس خستگی:

در اوایل دوران یائسگی خستگی شدید معمولا به دلیل اختلالات خواب و کمبود استراحت در زنان است، ولی به تدریج با سازگاری تدریجی بدن و ثابت شدن هورمون ها در اغلب زنان الگوهای خواب منظم می شود و عادات خواب نیز به حالت عادی برمی گردد. در برخی موارد، خستگی مزمن ناشی از پایین بودن قند خون، کم خونی یا کم کاری تیروئید است.

● افسردگی و تغییرات خلق و خو:

بیشتر زنان در دوران یائسگی به علت تغییرات زیاد جسمی دچار بیماری ها و ناراحتی های روحی روانی گوناگونی می شوند که از جمله رایج ترین آنها می توان از اضطراب، فشار عصبی، تحریک پذیری، افسردگی، عصبانیت و تغییر خلق و خو نام برد.

گروهی از پزشکان تغییرات غدد و کاهش هورمون ها را عاملی برای بروز افسردگی در زنان یائسه می دانند و گروه دیگر معتقدند که تغییرات رفتار زنان ناشی از باورهای پنهان و دیدگاه های زنان از محیط و اجتماع است.

شواهدی مبنی بر این امر وجود ندارد که خود یائسگی زمینه ساز افسردگی در زنان باشد. زنانی که در سال های دهه بیست و سی خود هستند، بیشتر از زنان سالمند، به افسردگی حاد مبتلا می شوند ولی چون بسیاری از بحران های زندگی نزذیک به زمان یائسگی رخ می دهند، لذا ممکن است عاملی برای آشکار شدن افسردگی آنان باشد. این بحران ها عبارتند از طلاق، بیماری، ترک یا مرگ والدین، از دست دادن شغل و رفتن فرزندان از خانواده.

● تغییرات جنسی:

کاهش ترشح استروژن موجب خارش و خشکی پوست در زنان می شود و مشکلاتی برای آنها به وجود می آورد که میل جنسی را در آنها سرکوب می کند.

● پوکی استخوان:

استخوان ها در واقع ستون و پایه بدن را تشکیل می دهند و انواع مواد معدنی حیاتی برای به کار انداختن سیستم سوخت و ساز بدن را در خود ذخیره نگه می دارند. زمانی که خوراک روزانه ما، به اندازه کافی حاوی این گونه مواد نباشد، بدن کمبود را از استخوان ها تامین می کند. بدیهی است هر چه این کمبود بیشتر باشد، ساختمان بدن صدمات و استخوان ها کمبود های بیشتری را باید تحمل کنند. تحلیل تدریجی استخوان ها که در بیشتر موارد منجر به شکستگی، تغییر شکل، درد و ناتوانی در حرکت می شود، پوکی استخوان نامیده می شود.

استخوان لگن، مهره های پشت و استخوان های دست و بازو شدیدا تحت تاثیر این بیماری قرار می گیرند. در زنان سرعت پوکی استخوان، بعد از یائسگی شدت می یابد و علت آن هم کاهش شدید هورمون استروژن تخمدان است.

تقریباً نیمی از زنان ۴۵ تا ۷۵ ساله دچار این بیماری هستند و یک سوم این عده پوکی شدید استخوان دارند.

از جمله مهمترین علائم پوکی استخوان می توان موارد زیر را نام برد:

– درد مزمن در قسمت پایین کمر

– گرفتگی عضلات پا در هنگام شب

– درد مفاصل

– خمیدگی قوز پشت

– بیماری های لثه و دندان

– کم خوابی

– لرزش اندام ها

● بیماری های قلبی عروقی:

دربرگیرنده انواع مختلف بیماری هایی است که مربوط به قلب، عروق قلبی و رگ های رساننده خون به قلب می شوند. چنانچه جریان خون این عروق دچار اختلال و گرفتگی شوند، صدمات سختی به قلب وارد خواهد آمد. با کاهش ترشح استروژن از تخمدان ها، این بیماری در زنان بعد از طی دوران یائسگی افزایش می یابد و موجب بالا رفتن کلسترول بد خون (LDL) و فشار خون بالا در آنان می شود. با آگاهی از نوع چربی های غذا و اجتناب از مصرف آنها می توان از بسیاری از بیماری های قلبی پیشگیری کرد.

بسیاری از چربی های گیاهی که دارای اسید چربی اشباع نشده اند، سبب کاهش کلسترول بد خون می شوند و انواع گوشت های قرمز به دلیل داشتن اسید های چرب اشباع شده، سبب بالا رفتن کلسترول بد خون می شوند. آنچه برای پیشگیری از بیماری های قلبی عروقی از همه مهمتر است، داشتن تغذیه ایی مناسب (غذاهای کم چرب، بدون چربی، کم شیرین، کم نمک)، انجام ورزش و فعالیت های بدنی منظم، کنترل وزن و فشار های روانی حاد و شدید و انجام آزمایش های پزشکی منظم و لازم (مثل سنجش فشارخون، قندخون و آزمایش خون) است.

● روش های کاستن از عوارض دوران یائسگی

به منظور کاستن از ناراحتی ها و مشکلات دوران یائسگی توجه به چند نکته زیر مفید است:

● ورزش:

ورزش منظم و نه چندان سنگین موجب افزایش فعالیت های غدد داخلی بدن و از جمله هیپوفیز برای تحریک تخمدان ها و ترشح هورمون می شود. مطالعات اخیر نشان می دهد زمانی که زنان طی دوران یائسه شدن هستند، اگر به طور منظم ورزش و تحرک بدنی داشته باشند، کمتر دچار تعریق و گرگرفتگی می شوند. زنان باید ورزش را در دوران یائسگی جزء اولویت های زندگی خود قرار دهند. شما می توانید در ابتدا ۲ تا ۳ بار در هفته و به مدت ۱۵ الی ۳۰ دقیقه ورزش را آغاز کنید.

با این میزان ورزش، از ۴۰ درصد سرعت ضربان قلب خود استفاده خواهید کرد. پس از یک ماه می توانید این میزان را به ۴ بار و مدت ۱۵ الی ۳۰ دقیقه در هفته افزایش دهید. با این میزان ورزش از ۹۰ درصد سرعت ضربان قلب خود استفاده خواهید کرد. چنانچه قصد دارید از طریق انجام حرکات ورزشی وزن خود را کاهش دهید، تعداد آن را به ۵ بار در هفته و مدت آن را به ۴۵ دقیقه افزایش دهید. ورزش های هوازی (اروبیک) نیز سوخت و ساز بدن را تقویت می کنند و موجب استحکام استخوان ها می شوند. همچنین می توانید از ورزش های قدرتی که موجب قوی شدن عضلات می شوند، استفاده کنید.

● تنفس عمیق:

روش های آرام سازی عضلات توام با تنفس عمیق نیز موجب کاهش علائم یائسگی می شود. اساس این تکنیک ها به این شرح است؛ در وضعیت راحتی بنشینید، چشمان خود را ببندید و تمام ماهیچه های خود را شل کنید. در این حالت شروع به تنفس عمیق کنید و هوا را بسیار آرام از ریه های خود خارج سازید. سعی کنید در طول روز ۱۰ الی ۲۰ دقیقه این عمل را تکرار کنید.

● رژیم غذایی:

تغذیه مناسب موجب جذب عناصر مختلف غذاها و به دنبال آن افزایش سطح هورمون های بدن می شوند. برای مثال، خوردن شیرینی، شکلات، قهوه و دسرهای شیرین برای خانم هایی که تغییرات دوران یائسگی را طی می کنند، مناسب نیست زیرا مواد قندی موجب افزایش هورمون های قشر آدرنال و کاهش سطح استروژن تخمدان ها می شوند.

از آنجایی که با افزایش سن، میزان سوخت و ساز بدن نیز کاهش می یابد، در میانسالی میزان کالری مصرفی روزانه باید بین ۲۰۰ تا ۴۰۰ کالری کمتر از گذشته باشد. همان طور که ذکر شد، یکی از ناراحتی های شایع دوران یائسگی زنان، احساس خستگی مفرط است که می تواند ناشی از کاهش قند خون، کم خونی یا کم کاری غده تیروئید باشد.

برای کاستن از میزان خستگی ناشی از پایین بودن قند خون توصیه می شود:

– غذا به مقدار کم و وعده های زیاد (هر ۴ الی ۵ ساعت) میل شود.

– هرگز پرخوری نکنید.

– تغذیه ایی سالم (کم چرب، کم شیرینی و ویتامینه) و همراه با مواد معدنی لازم مثل منیزیم، پتاسیم و کروم داشته باشید. همچنین برای کاهش عوارض ناشی از کم خونی در زنان یائسه، باید بر مصرف منابع غذایی حاوی آهن افزود. غنی ترین این مواد عبارتند از؛ جگر، گوشت، کشمش، حبوبات، اسفناج پخته و… بهتر است این مواد همراه با غذاهایی که حاوی ویتامین C هستند (مثل گوجه فرنگی، آب پرتقال و کیوی)، مصرف شوند، زیرا آهن بیشتری را جذب بدن می کنند. منظور از کم خونی، کاهش مقدار هموگلوبین خون است. این کاهش موجب نرسیدن اکسیژن کافی به سلول های بدن و به دنبال آن کاهش کارایی ماهیچه ها و اندام ها می شود.

از عوارض مستقیم کم خونی، سرگیجه، عصبانیت، سردرد، ضعف حافظه، خواب آلودگی و شدت ضربان قلب را می توان نام برد. کم خونی، ناشی از خونریزی یا کمبود مواد غذایی به ویژه آهن است.

– یکی از عوامل دیگری که می تواند موجب بروز خستگی در زنان یائسه شود، کم کاری غده تیروئید است. در برخی موارد این بیماری را با کاهش قند خون اشتباه می گیرند، زیرا ارتباط مستقیمی بین کم کاری تیروئید و تغییر سطح قند خون وجود دارد. کمبود موادی مثل ید، روی و ویتامین B1 منجر به اختلالات اعمال تیروئید می شود. از جمله گیاهانی که موجب کاهش علائم خستگی می شود، می توان از بیدمشک، سنبل الطیب، زعفران، بهارنارنج، گل گاوزبان و بادرنجبویه نام برد.

– استفاده از برخی گیاهان و مواد طبیعی در کاهش علائم یائسگی موثرند و موجب افزایش ترشح هورمون های استروژن و پروژسترون می شوند.

این گیاهان هیچ گونه عوارض جانبی ندارند و در عین آنکه حاوی هورمون های انسانی نیستند ولی موجب تحریک و ترشح این هورمون ها در زنان می شوند. از جمله این گیاهان می توان از رازک (تسکین دهنده دردهای پریودهای ماهیانه)، رزک و بومادران (تنظیم کننده پریودهای ماهیانه)، بهارنارنج، بادرنجبویه و بیدمشک (ضدخستگی)، گل ساعتی (برطرف کننده کم خوابی، بی قراری، فشارهای عضلانی)، سنبل الطیب و گل گاوزبان (ضدافسردگی)، پنج انگشت و فلفل بری که به صورت قطره های روزانه ویتاگنوس موجود است، نام برد.

– گروهی از پژوهشگران به نقش رژیم های غذایی و تاثیر آن بر خلق و خو و رفتارهای انسانی تاکید دارند. از جمله معتقدند کمبود ویتامین C موجب خستگی و هیجان پذیری، کمبود ویتامین B6 موجب افسردگی، بی خوابی و اضطراب، کمبود ویتامین B3 موجب عصبانیت، ضعف حافظه، نگرانی و دستپاچگی، کمبود ویتامین B1 (تیامین) موجب عدم تمرکز، خستگی، بی اشتهایی، تحریک پذیری، افسردگی و کاهش حافظه، کمبود ویتامین B12 موجب ضعف تمرکز، ضعف حافظه، کندذهنی و توهمات، کمبود پتاسیم موجب عصبانیت، کمبود کلسیم موجب نگرانی، خستگی و بحران های روحی، کمبود آهن موجب افسردگی، کاهش تمرکز و تحریک پذیری، کمبود اسیدفولیک موجب کم خونی، ضعف، خونسردی غیرطبیعی و تحریک پذیری می شود.

– یکی از ویتامین هایی که به طور خاص در کاهش علائم یائسگی و از جمله گرگرفتگی موثر است، ویتامین E است. تحقیقات نشان می دهند که ویتامین E یک تنظیم کننده هورمونی است که موجب افزایش ترشح هورمون های تخمدان ها می شود و سطح استروژن خون را ثابت نگه می دارد. همچنین ویتامین E موجب کاهش سرگیجه، تپش قلب، تنگی نفس، عصبانیت، خستگی و کم خوابی در زنان یائسه می شود.

 

تاثیر طب سوزنی بر یائسگی زودرس

تاثیر طب سوزنی بر یائسگی زودرس

تاثیر طب سوزنی بر یائسگی زودرس

چندی پیش خانمی سی و پنج ساله به کلینیک مراجعه کرده و شاکی بود در چند ماه گذشته قاعدگی‌هایش بسیار نامنظم و فواصل قاعدگی‌ها بسیار طولانی شده است، او از گرگرفتگی، بی‌خوابی و اضطراب رنج می‌برد.

اینها می تواند زنگ خطر شروع یائسگی زودرس برای این بیمار باشد؛ مشکلی که می تواند پیامدهای متعددی ازجمله ناباروری، کاهش میل جنسی، مشکلات خلقی ـ روانی، خستگی مفرط، کاهش تمرکز و حافظه و افزایش خطر عفونت های زنانه را به همراه داشته باشد.

یائسگی یک فرآیند طبیعی است که معمولا در سنین حدود ۵۰ ـ ۴۸ سالگی اتفاق می افتد، اما اگر توقف قاعدگی در سنین جوان تر مثلا حدود ۴۰ سال یا کمتر از آن رخ دهد به آن یائسگی زودرس می گویند.

هر عاملی که باعث اختلال در ترشح هورمون های زنانه شود، مانند بیماری های استخوان، درآوردن تخمدان ها و مصرف برخی داروها یا پاسخ ندادن تخمدان ها به تحریکات هیپوفیز می تواند علت یائسگی زودرس باشد. در برخی موارد، سابقه فامیلی و ژنتیک نیز وجود دارد.

اما در صورت وجود چه علائمی باید به یائسگی زودرس شک کرد؟ قاعدگی نامنظم به همراه فواصل طولانی بین دوره های قاعدگی یا قطع ناگهانی قاعدگی به همراه کاهش میل جنسی، گرگرفتگی، اختلالات خواب و اختلالات خلقی در خانمی که هنوز به سن یائسگی نرسیده است.

در صورت وجود این علائم حتما باید به پزشک مراجعه کرد، زیرا این بیماری در صورت تشخیصی و درمان بموقع و مناسب قابل پیشگیری یا اصلاح است.

غیر از درمان رایج هورمونی، روش های دیگری نیز وجود دارد که می تواند به درمان یائسگی زودرس کمک کند.

اصلاح الگوی تغذیه ای و مصرف بیشتر مواد غذایی حاوی استروژن های گیاهی نظیر سویا، نخود فرنگی، عدس، لوبیا و به طور کلی حبوبات می تواند کمک کننده باشد.

گیاه پنج انگشت که حاوی استروژن گیاهی است، دارای مواد موثره ای است که می تواند روی محور هیپوفیز ـ تخمدان تاثیر گذاشته و به بهبود اختلالات قاعدگی از جمله یائسگی زودرس کمک کند البته به علت تداخل اثر بهتر است از مصرف همزمان آن با قرص های ضد بارداری و داروهای هورمونی پرهیز شود. مصرف ترکیب رازیانه، تخم کرفس، آنیسون، شیرین بیان و پونه نیز در درمان یائسگی زود رس کمک کننده است.

فوفل و جینسینگ نیز از گیاهان اثربخش در این زمینه است. دم کرده زنجبیل، زعفران و دارچین نیز می تواند موثر باشد. گل پامچال، شبدر قرمز، گل ساعتی، گزنه و شنبلیله هم از دیگر گیاهان موثر در کمک به درمان اختلالات قاعدگی است البته با توجه به تفاوت مزاج ها و علل بیماری در افراد مختلف، مصرف تمام گیاهان فوق باید با نظر پزشک متخصص گیاهان دارویی یا طب سنتی انجام شود.

طب سوزنی نیز با مکانیسم ایجاد آرامش در فرد، تحریک ترشح هورمون های زنانه و افزایش جریان خون و انرژی در تخمدان و رحم، روش موثری در کمک به درمان اختلالات قاعدگی و یائسگی زودرس است.

چی گنگ و انرژی درمانی البته نوع علمی آن که باید از سوی متخصص زبده انجام شود نیز می تواند یک روش مکمل در درمان باشد.

 

توصیه هایی برای حفظ رابطه زناشویی در یائسگی

توصیه هایی برای حفظ رابطه زناشویی در یائسگی

توصیه هایی برای حفظ رابطه زناشویی در یائسگی

گرگرفتگی و خشکی واژن ممکن است مورد علاقه بسیاری از افراد نباشد. اما بسیاری از زنان می توانند حتی در دوران یائسگی بسیار جذاب باشند و عزت نفس خود را حفظ کرده و مهارت های ارتباطی‌شان را افزایش دهند. در برخی از روابط نشان داده شده که رضایت جنسی حتی با افزایش سن نیز وجود داشته است.

√ خیال بافی کردن:
خیال پردازی میتواند بر میل جنسی موثر باشد. مغز شما بسیار قدرتمند است، پس اجازه دهید افکارتان آزادانه به خیال پردازی ذهنی بپردازد. اگر شما به نوع خاصی از رابطه جنسی علاقه مند هستید بدون خجالت می توانید در مورد آن بیاندیشید و خیال پردازی کنید. سعی کنید خیال پردازی خود را افزایش بدهید؛ زیرا اینگونه قدرت جنسیتان افزایش می یابد.

 

√ استفاده از روغن:
استفاده از روغن و روان کننده واژن باعث می شود رابطه جنسی شما لذت بخش تر و هیجان انگیزتر شود. این ایده ای برای بهتر کردن مقاربت شما و ایجاد ماساژی دل انگیز است. به علت کاهش استروژن شما خشکی واژن را تجربه می کنید. استفاده از روغن می تواند این مشکل را کاهش دهد.

 

√ خواندن داستان های عاشقانه:
هنگام خواندن داستان های عاشقانه شما حوادث و اتفاقات را در ذهن خود تجسم می کنید و هنگامی که شما خطوط داستانی را با شریک زندگیتان بخوانید مکالمات عاشقانه و صمیمی بینتان به وجود خواهد آمد.

 

√ ورزش کگل (Kegels):
از طریق این ورزش کگل می توانید ماهیچه های کف لگن خود را سفت کرده و خطر ابتلا به بی اختیاری ادرار را کاهش دهید. همچنین با انجام این ورزش درد در زمان برقراری رابطه جنسی را در خود کاهش می دهید. تحقیقات نشان داده انجام این ورزش با اوج لذت جنسی (ارگاسم) و رضایت جنسی همراه است.

 

√ چمباتمه:
نه تنها چمباتمه از عضلات کف لگن شما محافظت می کند بلکه مکملی برای حرکت Kegels به حساب می آید. این اصلا غیر معمول نیست که با انجام دادن حرکات ورزشی خاص می توان میل جنسی را در دوران یائسگی افزایش داد. هنگام انجام حرکات ورزشی اندروفین در بدنتان آزاد شده، گردش خون و انرژی شما افزایش پیدا می کند.

 

√ رژیم غذایی مقوی:
نیازی نیست تغییرات غذایی عجیبی داشته باشید بلکه تغییرات جزئی می تواند بسیار در میل جنسی شما موثر باشد. زیرا خلق و خو، الگوی خواب، استرس و میل جنسی شما به مصرف غذایتان وابسته است. برخی غذاها و سبزیجاتی که میل جنسی را افزایش می دهند، عبارت اند از: زغال اخته، کاکائو، نارگیل، آووکادو، عسل و جنسینگ.

 

√ گسترش دیدتان:
رابطه جنسی چیزی فراتر از برقراری فیزیکی با همسرتان است. برای برقراری رابطه بهتر با همسرتان شما نیازمند گسترش تجربیاتتان هستید که در نهایت به صمیمیت واقعی خواهید رسید. در دوران یائسگی به دلیل نازک شدن دیواره های واژن ممکن است همسرتان در حین رابطه جنسی احساس ناراحتی بکند. شما با صحبت کردن با همسرتان و گاهی برخی متخصصان می توانید راهی برای بهتر و متنوع کردن رابطه جنسیتان بیابید و از رابطه جنسیتان لذت ببرید.

 

√ از بین بردن فشار و ناراحتی روحی
اگر شما در مورد رابطه جنسی، رسیدن به اوج لذت جنسی و پاسخ ها دچار نگرانی باشید؛ این نگرانی شما مستقیما به اتاق خوابتان منتقل می شود. بنابراین برای تغییر در رابطه جنسی باید نگرانی ها را کنار گذاشته و خلق و خویتان را تغییر دهید. راههایی برای تقویت میل جنسی وجود دارد، مانند: معاشقه با همسر و تماشای فیلم های رمانتیک می تواند به شما کمک کند.

خطر درمان های هورمونی در یائسگی

خطر درمان های هورمونی در یائسگی

علاوه بر افزایش خطر حمله قلبی ٬ سکته مغزی ٬ سرطان پستان و بیماری آلزایمر ٬ احتمال ترومبوآمبولی وریدی نیز در مصرف کنندگان درمان هورمونی تقریبا ۲-۳ برابر افزایش می یابد . باید به زنان مصرف کننده هورمون توصیه شود که چند روز قبل از جراحی انتخابی (الکتیو) و یا دوره های طولانی عدم تحرک این درمان را متوقف کنند . احتمال دارد که درمان با استروژن ترانس درمال با افزایش خطر ترومبوآمبولی وریدی(VTE)  همراه نباشد . در یک مطالعه نشان داده شد که درمان با استروژن خوراکی (نه ترانس درمال) با افزایش خطر ترومبوآمبولی وریدی همراه بوده است همچنین خطر بیماری کیسه صفرا در موارد مصرف هورمون دو برابر افزایش می یابد . عوارض جانبی شایع شامل شامل حساسیت پستان ٬ تشدید سردردهای میگرنی و خونریزی واژینال هستند.

موارد منع مطلق استفاده از درمان هورمونی عبارتند از :

سرطان تشخیص داده شده یا مشکوک پستان یا آندومتر ٬ خونریزی تشخیص داده نشده و غیر طبیعی دستگاه تناسلی ٬ اختلالات ترومبوآمبولیک فعال و بیماری فعال کبد یا کیسه صفرا

موارد منع نسبی استفاده از درمانهای هورمونی در یائسگی :

بیماری قلبی ٬ سردردهای میگرنی ٬ سابقه بیماری کبدی یا کیسه صفرا٬ سرطان آندومتر ٬ حوادث ترومبوآمبولیک .این وضعیت ها مستلزم بررسی خطرها و مزایای بالقوه درمان و گرفتن رضایت نامه رسمی از بیمار قبل از شروع درمان هستند .

استفاده از استروژن بلامنازع با افزایش خطر هیپرپلازی و سرطان آندومتر همراه است . بنابراین درمان ترکیبی با استروژن – پروژستین در تمام زنان دارای رحم توصیه می شود . درمان ممکن است به صورت متوالی (مصرف استروژن به صورت روزانه و مصرف پروژستین به مدت ۱۲-۱۴ روز در هر ماه) و یا به صورت مداوم –ترکیبی (مصرف هر روز استروژن و دوز کمتری از یک پروژستین ) باشد .

رژیم های متوالی منجر به خونریزی منظم و قابل پیش بینی واژینال می شوند . مزیت رژیم های درمانی مداوم – ترکیبی این است که تقریبا ۷۰-۶۰ درصد زنان در انتهای سال اول دچار آمنوره ( عدم قاعدگی ) می شوند و مشکل این رژیم ها این است که خونریزی ایجاد شده در این زنان به صورت نامنظم و غیرقابل پیش بینی است .

کاربرد چند درمان ترکیبی جدید به تایید رسیده است ٬ این درمانها شامل ترکیب نوراتیندرون استات (NETA) به عنوان پروزستین ٬ همراه با اتینیل استرادیول (FemHRT) یا استرادیول (Activella) هستند . این محصولات و همچنین فورمولاسیون های کم دوز premPro با میزان بروز کمتر خونریزی در مقایسه با سایر رژیم های مداوم – ترکیبی همراه هستند . به طور کلی زنان مسنتر و زنانی که چند سال قبل دچار یائسگی شده اند در مقایسه با زنان جوانتر و زنانی که به تازگی یائسه شده اند با مصرف رژیم های مداوم-ترکیبی دچار خونریزی نامنظو کمتری میشوند .

در زنانی که با مصرف MPA دچار علایم کاهش خلق یا نفخ شکم می شوند استفاده از پروژستین میکرونیزه طبیعی خوراکی (پرومتریوم۱۰۰-۲۰۰ میلی گرم در روز) در رژیم های درمان هورمونی به تایید رسیده است . این نوع پروژسترون پروفیل لیپیدی مطلوبتری را ایجاد می کند و ممکن است آثارجانبی متفاوتی داشته باشد . اثر جانبی اصلی پروژستین خوراکی خواب آلودگی است در برخی از زنان در صورتی که دارو در هنگام خواب مصرف شود این عارضه مفید نیز می باشد .

پروژستین میکرونیزه حاوی روغن بادام زمینی است و استفاده از آن در زنان دچار آلرژی به بادام زمینی ممنوع است . یکی از گزینه های دیگر در زنان مبتلا به عدم تحمل در برابر پروژستین ٬ استفاده از پروژستین های سیکلیک است که فقط ۳-۴ بار در سال (به جای ۱۲-۱۴ روز در ماه) بکار میروند .از وسایل داخل رحمی حاوی پروژستین یا کرم واژینال پروژسترون نیز می توان استفاده کرد . در موارد استفاده از رژیم های پروژستینی تایید نشده افزایش نظارت بر آندومتر با پایش سونوگرافیک سریال و یا بیوپسی آندومتر ضرورت دارد .

آشنایی با شیوه های کاهش عوارض یائسگی در زنان

آشنایی با شیوه های کاهش عوارض یائسگی در زنان

یائسگی دوران جدیدی از زندگی زنان است که برای سازگاری و درک تغییرات حاصله از آن باید بر میزان آگاهی ها و دانسته های زنان و افراد خانواده و البته جامعه افزود.

در گذشته دیدگاه و نگرشی بسیار منفی درباره یائسگی زنان وجود داشت از جمله اینکه یائسگی را مترادف با از کار افتادگی، ناتوانی، بیماری، آغاز پیری و افسردگی های دراز مدت می دانستند.

در حالی که امروزه با توجه به خدمات بهداشتی درمانی گوناگون و شناخت تغییرات زیستی زنان، این گونه تفکرات و برداشت ها به کلی مردود هستند چرا که بسیاری از زنان در این دوره سعی می کنند فارغ از مشکلات و درگیری های قبلی، به دنبال کسب فرصت های جدیدی برای رسیدن به هدف ها و انگیزه های خود باشند.

به طور کلی می توان گفت یائسگی بخش طبیعی و اجتناب ناپذیر زندگی زنان است و برای هر زنی رخ خواهد داد. تنها با آگاهی از ویژگی های خاص این دوران است که می توان با منطقی ترین شیوه ها با مسائل و مشکلات این دوره به مقابله برخاست. بیشتر خانم ها قادرند این تغییرات را به آسانی و بدون ابتلا به بحران خاصی طی کنند.

شروع یائسگی در زنان، به دلیل بهبود وضعیت تغذیه، زندگی سالم تر و پیشرفت های علم پزشکی چند سالی به تعویق افتاده است و آثار آن حدودا بین سنین ۴۵ تا ۵۵ سال و طی سه مرحله ظاهر می شود.

الف) دوره شروع که توام با نامرتبی و کاهش پریودهای ماهیانه است.

ب) دوره میانی که آغازگر بیماری های خاص زنان و رسیدگی های تغذیه ایی پزشکی (مثل گرگرفتگی، تپش قلب و تغییر خلق و خو) است.

ج) دوره پایانی که همراه با قطع کامل پریود های ماهیانه به مدت یک سال است.

آنچه در این مقاله می خوانید راهکارهایی است برای کاهش عوارض یائسگی در زنان.

یائسگی یا منوپوز (Menopause)، مرحله ایی از زندگی زنان است که طی آن چرخه عملکرد تخمدان ها به پایان می رسد و هورمون های استروژن و پروژسترون که توسط تخمدان ها ترشح می شود، به شدت کاهش می یابد. لازم به ذکر است که حتی پس از یائسگی نیز مقداری استروژن توسط غده های آدرنال و ذخایر چربی بدن ترشح می شوند و همچنین مقداری از آندروژن های غدد فوق کلیوی نیز به استروژن تبدیل می شوند.

● عوامل موثر بر تغییرات دوران یائسگی

تغییراتی که زنان در دوره یائسگی بدان دچار می شوند، ناشی از عوامل زیر است؛

 ژنتیک و عوامل محیطی:

ژنتیک از یک طرف و از طرف دیگر عادات تغذیه ایی خانواده، شیوه رویارو شدن با مسائل و مشکلات زندگی و میزان فعالیت ها و ورزش های روزانه، از جمله موضوعاتی است که در اغلب خانواده ها از نسلی به نسل به دیگر انتقال می یابد.

تنش ها و بحران های شدید عاطفی:

استرس های طولانی مدت و ضربات روحی می توانند موجب توقف چرخه فعالیت تخمدان ها شوند و یائسگی زود هنگام (قبل از ۴۰ سالگی) را در زنان پدید آورند.

● شیوه زندگی:

تحقیقات نشان می دهند زنانی که عادات تغذیه ایی بهداشتی سالم تری دارند در سن بالاتری هم یائسه می شوند.

 سیگار کشیدن:

زنانی که سیگار می کشند زودتر دچار یائسگی می شوند زیرا نیکوتین سیگار موجب کاهش ترشح های هورمون های تخمدان ها می شود و توازن سوخت و ساز بدن را مختل می سازد.

 کم وزنی های حاد:

زنانی که به مدت طولانی از رژیم های غذایی سخت پیروی می کنند، بیشتر در معرض یائسگی های زودتر از موعد هستند.

 پروزنی های حاد:

کاهش هورمون های مترشحه از تخمدان ها موجب بروز چاقی و اندوختن چربی در بدن می شود که البته با انتخاب رژیم های مناسب می توان به راحتی از آن جلوگیری کرد. افزایش وزن می تواند پیامدهای عمده ایی مثل بیماری های قلبی عروقی، افزایش فشارخون و کاهش عملکرد بدن را به دنبال داشته باشد. بنابراین بهتر است، زنان در این دوران سعی کنند وزن خود را در حالت متعادلی نگه دارند و با اندک افزایشی، بلافاصله کالری مصرفی خود را کم کنند.

 برداشتن رحم یا تخمدان:

در مواردی که نیاز به برداشتن رحم و تخمدان است، یائسگی نیز سریعا رخ خواهد داد و تمامی علائم آن نیز بروز خواهد کرد. لازم به ذکر است که برداشتن رحم به تنهایی موجب یائسگی نمی شود زیرا تخمدان ها وظیفه ترشح هورمون های استروژن و پروژسترون را به عهده دارند. به همین دلیل توصیه می شود که تخمدان ها بی دلیل برداشته نشوند.

 بروز برخی بیماری ها:

برخی بیماری ها مثل ابتلای به دیابت یا فیبروئید ها موجب تاخیر در یائسگی زنان می شود.

● علائم و عوارض یائسگی

شایع ترین عوارض دوره یائسگی عبارتند از؛

● حالت گرگرفتگی:

احساس گرم شدن ناگهانی و شدید که به طور متوسط ۴ الی ۵ دقیقه طول می کشد. گاهی این احساس با تپش قلب، سرگیجه، ضعف، تعریق و در انتها احساس سرما همراه است. علت گرگرفتگی، کاهش و قطع تدریجی هورمون استروژن از تخمدان هاست. گرگرفتگی در طول شب، شایع تر از روز است. این گونه حالات و تغییرات جسمی زنان، گاهی به حدی هستند که مانع خواب شبانه می شوند و زنان را به اختلالات خواب دچار می سازند.

 احساس خستگی:

در اوایل دوران یائسگی خستگی شدید معمولا به دلیل اختلالات خواب و کمبود استراحت در زنان است، ولی به تدریج با سازگاری تدریجی بدن و ثابت شدن هورمون ها در اغلب زنان الگوهای خواب منظم می شود و عادات خواب نیز به حالت عادی برمی گردد. در برخی موارد، خستگی مزمن ناشی از پایین بودن قند خون، کم خونی یا کم کاری تیروئید است.

 افسردگی و تغییرات خلق و خو:

بیشتر زنان در دوران یائسگی به علت تغییرات زیاد جسمی دچار بیماری ها و ناراحتی های روحی روانی گوناگونی می شوند که از جمله رایج ترین آنها می توان از اضطراب، فشار عصبی، تحریک پذیری، افسردگی، عصبانیت و تغییر خلق و خو نام برد.

گروهی از پزشکان تغییرات غدد و کاهش هورمون ها را عاملی برای بروز افسردگی در زنان یائسه می دانند و گروه دیگر معتقدند که تغییرات رفتار زنان ناشی از باورهای پنهان و دیدگاه های زنان از محیط و اجتماع است.

شواهدی مبنی بر این امر وجود ندارد که خود یائسگی زمینه ساز افسردگی در زنان باشد. زنانی که در سال های دهه بیست و سی خود هستند، بیشتر از زنان سالمند، به افسردگی حاد مبتلا می شوند ولی چون بسیاری از بحران های زندگی نزذیک به زمان یائسگی رخ می دهند، لذا ممکن است عاملی برای آشکار شدن افسردگی آنان باشد. این بحران ها عبارتند از طلاق، بیماری، ترک یا مرگ والدین، از دست دادن شغل و رفتن فرزندان از خانواده.

 تغییرات جنسی:

کاهش ترشح استروژن موجب خارش و خشکی پوست در زنان می شود و مشکلاتی برای آنها به وجود می آورد که میل جنسی را در آنها سرکوب می کند.

 پوکی استخوان:

استخوان ها در واقع ستون و پایه بدن را تشکیل می دهند و انواع مواد معدنی حیاتی برای به کار انداختن سیستم سوخت و ساز بدن را در خود ذخیره نگه می دارند. زمانی که خوراک روزانه ما، به اندازه کافی حاوی این گونه مواد نباشد، بدن کمبود را از استخوان ها تامین می کند. بدیهی است هر چه این کمبود بیشتر باشد، ساختمان بدن صدمات و استخوان ها کمبود های بیشتری را باید تحمل کنند. تحلیل تدریجی استخوان ها که در بیشتر موارد منجر به شکستگی، تغییر شکل، درد و ناتوانی در حرکت می شود، پوکی استخوان نامیده می شود.

استخوان لگن، مهره های پشت و استخوان های دست و بازو شدیدا تحت تاثیر این بیماری قرار می گیرند. در زنان سرعت پوکی استخوان، بعد از یائسگی شدت می یابد و علت آن هم کاهش شدید هورمون استروژن تخمدان است.

تقریباً نیمی از زنان ۴۵ تا ۷۵ ساله دچار این بیماری هستند و یک سوم این عده پوکی شدید استخوان دارند.

از جمله مهمترین علائم پوکی استخوان می توان موارد زیر را نام برد:

– درد مزمن در قسمت پایین کمر

– گرفتگی عضلات پا در هنگام شب

– درد مفاصل

– خمیدگی قوز پشت

– بیماری های لثه و دندان

– کم خوابی

– لرزش اندام ها

 بیماری های قلبی عروقی:

دربرگیرنده انواع مختلف بیماری هایی است که مربوط به قلب، عروق قلبی و رگ های رساننده خون به قلب می شوند. چنانچه جریان خون این عروق دچار اختلال و گرفتگی شوند، صدمات سختی به قلب وارد خواهد آمد. با کاهش ترشح استروژن از تخمدان ها، این بیماری در زنان بعد از طی دوران یائسگی افزایش می یابد و موجب بالا رفتن کلسترول بد خون (LDL) و فشار خون بالا در آنان می شود. با آگاهی از نوع چربی های غذا و اجتناب از مصرف آنها می توان از بسیاری از بیماری های قلبی پیشگیری کرد.

بسیاری از چربی های گیاهی که دارای اسید چربی اشباع نشده اند، سبب کاهش کلسترول بد خون می شوند و انواع گوشت های قرمز به دلیل داشتن اسید های چرب اشباع شده، سبب بالا رفتن کلسترول بد خون می شوند. آنچه برای پیشگیری از بیماری های قلبی عروقی از همه مهمتر است، داشتن تغذیه ایی مناسب (غذاهای کم چرب، بدون چربی، کم شیرین، کم نمک)، انجام ورزش و فعالیت های بدنی منظم، کنترل وزن و فشار های روانی حاد و شدید و انجام آزمایش های پزشکی منظم و لازم (مثل سنجش فشارخون، قندخون و آزمایش خون) است.

● روش های کاستن از عوارض دوران یائسگی

به منظور کاستن از ناراحتی ها و مشکلات دوران یائسگی توجه به چند نکته زیر مفید است:

 ورزش:

ورزش منظم و نه چندان سنگین موجب افزایش فعالیت های غدد داخلی بدن و از جمله هیپوفیز برای تحریک تخمدان ها و ترشح هورمون می شود. مطالعات اخیر نشان می دهد زمانی که زنان طی دوران یائسه شدن هستند، اگر به طور منظم ورزش و تحرک بدنی داشته باشند، کمتر دچار تعریق و گرگرفتگی می شوند. زنان باید ورزش را در دوران یائسگی جزء اولویت های زندگی خود قرار دهند. شما می توانید در ابتدا ۲ تا ۳ بار در هفته و به مدت ۱۵ الی ۳۰ دقیقه ورزش را آغاز کنید.

با این میزان ورزش، از ۴۰ درصد سرعت ضربان قلب خود استفاده خواهید کرد. پس از یک ماه می توانید این میزان را به ۴ بار و مدت ۱۵ الی ۳۰ دقیقه در هفته افزایش دهید. با این میزان ورزش از ۹۰ درصد سرعت ضربان قلب خود استفاده خواهید کرد. چنانچه قصد دارید از طریق انجام حرکات ورزشی وزن خود را کاهش دهید، تعداد آن را به ۵ بار در هفته و مدت آن را به ۴۵ دقیقه افزایش دهید. ورزش های هوازی (اروبیک) نیز سوخت و ساز بدن را تقویت می کنند و موجب استحکام استخوان ها می شوند. همچنین می توانید از ورزش های قدرتی که موجب قوی شدن عضلات می شوند، استفاده کنید.

 تنفس عمیق:

روش های آرام سازی عضلات توام با تنفس عمیق نیز موجب کاهش علائم یائسگی می شود. اساس این تکنیک ها به این شرح است؛ در وضعیت راحتی بنشینید، چشمان خود را ببندید و تمام ماهیچه های خود را شل کنید. در این حالت شروع به تنفس عمیق کنید و هوا را بسیار آرام از ریه های خود خارج سازید. سعی کنید در طول روز ۱۰ الی ۲۰ دقیقه این عمل را تکرار کنید.

 رژیم غذایی:

تغذیه مناسب موجب جذب عناصر مختلف غذاها و به دنبال آن افزایش سطح هورمون های بدن می شوند. برای مثال، خوردن شیرینی، شکلات، قهوه و دسرهای شیرین برای خانم هایی که تغییرات دوران یائسگی را طی می کنند، مناسب نیست زیرا مواد قندی موجب افزایش هورمون های قشر آدرنال و کاهش سطح استروژن تخمدان ها می شوند.

از آنجایی که با افزایش سن، میزان سوخت و ساز بدن نیز کاهش می یابد، در میانسالی میزان کالری مصرفی روزانه باید بین ۲۰۰ تا ۴۰۰ کالری کمتر از گذشته باشد. همان طور که ذکر شد، یکی از ناراحتی های شایع دوران یائسگی زنان، احساس خستگی مفرط است که می تواند ناشی از کاهش قند خون، کم خونی یا کم کاری غده تیروئید باشد.

برای کاستن از میزان خستگی ناشی از پایین بودن قند خون توصیه می شود:

– غذا به مقدار کم و وعده های زیاد (هر ۴ الی ۵ ساعت) میل شود.

– هرگز پرخوری نکنید.

– تغذیه ایی سالم (کم چرب، کم شیرینی و ویتامینه) و همراه با مواد معدنی لازم مثل منیزیم، پتاسیم و کروم داشته باشید. همچنین برای کاهش عوارض ناشی از کم خونی در زنان یائسه، باید بر مصرف منابع غذایی حاوی آهن افزود. غنی ترین این مواد عبارتند از؛ جگر، گوشت، کشمش، حبوبات، اسفناج پخته و… بهتر است این مواد همراه با غذاهایی که حاوی ویتامین C هستند (مثل گوجه فرنگی، آب پرتقال و کیوی)، مصرف شوند، زیرا آهن بیشتری را جذب بدن می کنند. منظور از کم خونی، کاهش مقدار هموگلوبین خون است. این کاهش موجب نرسیدن اکسیژن کافی به سلول های بدن و به دنبال آن کاهش کارایی ماهیچه ها و اندام ها می شود.

از عوارض مستقیم کم خونی، سرگیجه، عصبانیت، سردرد، ضعف حافظه، خواب آلودگی و شدت ضربان قلب را می توان نام برد. کم خونی، ناشی از خونریزی یا کمبود مواد غذایی به ویژه آهن است.

– یکی از عوامل دیگری که می تواند موجب بروز خستگی در زنان یائسه شود، کم کاری غده تیروئید است. در برخی موارد این بیماری را با کاهش قند خون اشتباه می گیرند، زیرا ارتباط مستقیمی بین کم کاری تیروئید و تغییر سطح قند خون وجود دارد. کمبود موادی مثل ید، روی و ویتامین B1 منجر به اختلالات اعمال تیروئید می شود. از جمله گیاهانی که موجب کاهش علائم خستگی می شود، می توان از بیدمشک، سنبل الطیب، زعفران، بهارنارنج، گل گاوزبان و بادرنجبویه نام برد.

– استفاده از برخی گیاهان و مواد طبیعی در کاهش علائم یائسگی موثرند و موجب افزایش ترشح هورمون های استروژن و پروژسترون می شوند.

این گیاهان هیچ گونه عوارض جانبی ندارند و در عین آنکه حاوی هورمون های انسانی نیستند ولی موجب تحریک و ترشح این هورمون ها در زنان می شوند. از جمله این گیاهان می توان از رازک (تسکین دهنده دردهای پریودهای ماهیانه)، رزک و بومادران (تنظیم کننده پریودهای ماهیانه)، بهارنارنج، بادرنجبویه و بیدمشک (ضدخستگی)، گل ساعتی (برطرف کننده کم خوابی، بی قراری، فشارهای عضلانی)، سنبل الطیب و گل گاوزبان (ضدافسردگی)، پنج انگشت و فلفل بری که به صورت قطره های روزانه ویتاگنوس موجود است، نام برد.

– گروهی از پژوهشگران به نقش رژیم های غذایی و تاثیر آن بر خلق و خو و رفتارهای انسانی تاکید دارند. از جمله معتقدند کمبود ویتامین C موجب خستگی و هیجان پذیری، کمبود ویتامین B6 موجب افسردگی، بی خوابی و اضطراب، کمبود ویتامین B3 موجب عصبانیت، ضعف حافظه، نگرانی و دستپاچگی، کمبود ویتامین B1 (تیامین) موجب عدم تمرکز، خستگی، بی اشتهایی، تحریک پذیری، افسردگی و کاهش حافظه، کمبود ویتامین B12 موجب ضعف تمرکز، ضعف حافظه، کندذهنی و توهمات، کمبود پتاسیم موجب عصبانیت، کمبود کلسیم موجب نگرانی، خستگی و بحران های روحی، کمبود آهن موجب افسردگی، کاهش تمرکز و تحریک پذیری، کمبود اسیدفولیک موجب کم خونی، ضعف، خونسردی غیرطبیعی و تحریک پذیری می شود.

– یکی از ویتامین هایی که به طور خاص در کاهش علائم یائسگی و از جمله گرگرفتگی موثر است، ویتامین E است. تحقیقات نشان می دهند که ویتامین E یک تنظیم کننده هورمونی است که موجب افزایش ترشح هورمون های تخمدان ها می شود و سطح استروژن خون را ثابت نگه می دارد. همچنین ویتامین E موجب کاهش سرگیجه، تپش قلب، تنگی نفس، عصبانیت، خستگی و کم خوابی در زنان یائسه می شود.

 

تاثیر طب سوزنی بر یائسگی زودرس

تاثیر طب سوزنی بر یائسگی زودرس

چندی پیش خانمی سی و پنج ساله به کلینیک مراجعه کرده و شاکی بود در چند ماه گذشته قاعدگی‌هایش بسیار نامنظم و فواصل قاعدگی‌ها بسیار طولانی شده است، او از گرگرفتگی، بی‌خوابی و اضطراب رنج می‌برد.

اینها می تواند زنگ خطر شروع یائسگی زودرس برای این بیمار باشد؛ مشکلی که می تواند پیامدهای متعددی ازجمله ناباروری، کاهش میل جنسی، مشکلات خلقی ـ روانی، خستگی مفرط، کاهش تمرکز و حافظه و افزایش خطر عفونت های زنانه را به همراه داشته باشد.

یائسگی یک فرآیند طبیعی است که معمولا در سنین حدود ۵۰ ـ ۴۸ سالگی اتفاق می افتد، اما اگر توقف قاعدگی در سنین جوان تر مثلا حدود ۴۰ سال یا کمتر از آن رخ دهد به آن یائسگی زودرس می گویند.

هر عاملی که باعث اختلال در ترشح هورمون های زنانه شود، مانند بیماری های استخوان، درآوردن تخمدان ها و مصرف برخی داروها یا پاسخ ندادن تخمدان ها به تحریکات هیپوفیز می تواند علت یائسگی زودرس باشد. در برخی موارد، سابقه فامیلی و ژنتیک نیز وجود دارد.

اما در صورت وجود چه علائمی باید به یائسگی زودرس شک کرد؟ قاعدگی نامنظم به همراه فواصل طولانی بین دوره های قاعدگی یا قطع ناگهانی قاعدگی به همراه کاهش میل جنسی، گرگرفتگی، اختلالات خواب و اختلالات خلقی در خانمی که هنوز به سن یائسگی نرسیده است.

در صورت وجود این علائم حتما باید به پزشک مراجعه کرد، زیرا این بیماری در صورت تشخیصی و درمان بموقع و مناسب قابل پیشگیری یا اصلاح است.

غیر از درمان رایج هورمونی، روش های دیگری نیز وجود دارد که می تواند به درمان یائسگی زودرس کمک کند.

اصلاح الگوی تغذیه ای و مصرف بیشتر مواد غذایی حاوی استروژن های گیاهی نظیر سویا، نخود فرنگی، عدس، لوبیا و به طور کلی حبوبات می تواند کمک کننده باشد.

گیاه پنج انگشت که حاوی استروژن گیاهی است، دارای مواد موثره ای است که می تواند روی محور هیپوفیز ـ تخمدان تاثیر گذاشته و به بهبود اختلالات قاعدگی از جمله یائسگی زودرس کمک کند البته به علت تداخل اثر بهتر است از مصرف همزمان آن با قرص های ضد بارداری و داروهای هورمونی پرهیز شود. مصرف ترکیب رازیانه، تخم کرفس، آنیسون، شیرین بیان و پونه نیز در درمان یائسگی زود رس کمک کننده است.

فوفل و جینسینگ نیز از گیاهان اثربخش در این زمینه است. دم کرده زنجبیل، زعفران و دارچین نیز می تواند موثر باشد. گل پامچال، شبدر قرمز، گل ساعتی، گزنه و شنبلیله هم از دیگر گیاهان موثر در کمک به درمان اختلالات قاعدگی است البته با توجه به تفاوت مزاج ها و علل بیماری در افراد مختلف، مصرف تمام گیاهان فوق باید با نظر پزشک متخصص گیاهان دارویی یا طب سنتی انجام شود.

طب سوزنی نیز با مکانیسم ایجاد آرامش در فرد، تحریک ترشح هورمون های زنانه و افزایش جریان خون و انرژی در تخمدان و رحم، روش موثری در کمک به درمان اختلالات قاعدگی و یائسگی زودرس است.

چی گنگ و انرژی درمانی البته نوع علمی آن که باید از سوی متخصص زبده انجام شود نیز می تواند یک روش مکمل در درمان باشد.

 منبع : دکتر امیرهومن کاظمی